Aanmelden via sms misbruikt: waarschuwing CCB (10-11-2026)
Geen lek om te patchen: een instelling. Het CCB zag geslaagde aanvallen op Belgische organisaties waarbij sms de eerste factor was — een nummer, een code, geen wachtwoord. Microsoft stopt die codes op 1 februari 2027.
Kort
Op 10 november 2026 gaf het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) een waarschuwing af: een vertrouwde partner zag geslaagde aanvallen op meerdere Belgische organisaties. De aanvallers misbruikten Microsoft-authenticatie met sms als eerste factor — een telefoonnummer en een eenmalige code, zonder wachtwoord[1]. De opdracht van het CCB is helder: zet sms als eerste factor uit, en haal sms en spraak weg bij alle accounts met verhoogde rechten[1].
Wat het CCB precies zegt
Dit is geen kwetsbaarheidsadvies. Er is geen patch, geen CVE-nummer, niets om bij te werken. Wat misbruikt werd is een instelling in Microsoft Entra ID: aanmelden via sms. In die modus is het telefoonnummer de gebruikersnaam en vervangt de code uit het sms-bericht het wachtwoord. Wie die code bemachtigt, zit in de mailbox, in SharePoint en in Teams zonder ooit een wachtwoord nodig te hebben gehad. Precies dat beschrijft het CCB: toegang tot accounts zonder wachtwoord[1].
De nationale autoriteit herhaalt dat sms en spraak zwakke authenticatiemethoden zijn, of ze nu als eerste of als tweede factor dienen[1]. De waarschuwing legt niet uit hoe de codes zijn verkregen; ze registreert de uitkomst. En er staat een waarschuwing bij die veel bedrijven overslaan: zet sms niet blind uit, want gebruikers kunnen buitengesloten raken. Breng eerst in kaart welke gebruikers en processen ervan afhangen, zet dan een phishingresistent alternatief klaar en test het — passkeys of FIDO2 — voordat u de deur sluit[1].
De Microsoft-klok: 1 februari en 1 juli 2027
Deze waarschuwing valt midden in een tijdlijn die al vastligt. Microsoft haalt deze methoden uit het eigen product, en de data zijn openbaar[2].
| Datum | Wat verandert |
|---|---|
| 1 september 2026 | Passkeys worden de standaard aanmeldervaring. Gebruikers die voor sms of spraak zijn ingeschakeld, worden automatisch mee ingeschakeld en gevraagd een passkey te registreren bij een MFA-aanmelding[2]. |
| 1 februari 2027 | Microsoft stopt de levering van sms- en spraakcodes voor alle gebruikers, behalve globale beheerders en externe gebruikers. Interne gastgebruikers blijven in deze groep[2]. |
| Na 1 februari 2027 | Een gebruiker met alleen sms of spraak als MFA-methode moet tijdens het aanmelden een passkey registreren. Die melding is blokkerend, zonder opt-out[2]. |
| 1 juli 2027 | Dezelfde stop voor globale beheerders en externe gebruikers, met daarna dezelfde blokkerende melding[2]. |
Organisaties met een echte behoefte aan sms of spraak staan niet met de rug tegen de muur: Microsoft verwijst naar een telefonieleverancier die u zelf instelt via de Microsoft Security Store[2]. Sms verdwijnt dus niet van de markt, maar wel uit het pakket. De klok tikt daarom twee keer: een risico dat vandaag is vastgesteld, en een afsluiting die voor de meeste gebruikers nog geen drie maanden weg is.
Wat dit betekent voor het mkb
De instelling staat vaak aan zonder dat iemand dat besloot. Aanmelden via sms werd verkocht als gemak: geen wachtwoord om te onthouden voor buitendienst, uitzendkrachten of het gedeelde account van een werkplaats of receptie. In een bedrijf van twintig mensen is dat besluit nooit in een vergadering genomen — het is genomen door wie drie jaar geleden het snelst klikte. De eerste vraag is dus simpel: wie meldt zich bij ons nog zo aan?
Een open mailbox is factuurfraude. Het vervolg dat het CCB noemt, zijn stille mailboxregels en toegekende app-toestemmingen[1]. Operationeel vertaald: een regel die het gesprek met de boekhouder naar een archiefmap schuift, en daarna een aangepaste factuur met de juiste toon en de juiste geschiedenis. Het bedrijf merkt weken niets, want er is niets stuk. Hetzelfde mechanisme beschreven we in ons stuk over de 47 Belgische organisaties die in 2026 door een datalek werden geraakt.
1 februari 2027 is geen IT-datum, het is een bedrijfsdatum. Een verkoper die die ochtend zijn mailbox niet open krijgt vóór een afspraak, zal niet zeggen dat zijn authenticatiemethode is uitgefaseerd. Hij zegt dat IT eruit ligt. Drie maanden marge is ruim genoeg om die ochtend niemand te laten meemaken — op voorwaarde dat u de marge gebruikt.
Wie u waarschuwt, per land
De Microsoft-stop is een productbesluit: dezelfde datum geldt in Nederland, België, Frankrijk en Luxemburg. Wat verschilt, is de instantie die u inlicht als een account echt is geopend.
In België vraagt het CCB getroffen organisaties om melding te doen via zijn incidentformulier, en herinnert het NIS2-entiteiten eraan hun eigen meldtermijnen te respecteren[1]. Voor persoonsgegevens schrijft artikel 33 AVG een melding aan de toezichthouder binnen 72 uur voor wanneer het lek een risico oplevert: de Autoriteit Persoonsgegevens in Nederland, de Gegevensbeschermingsautoriteit in België, de CNIL in Frankrijk, de CNPD in Luxemburg. De NIS2-termijn die voor uw entiteit geldt, controleert u bij de autoriteit van uw sector — leid die niet af van het buurland. Onze pagina NIS2 België zet de sectoren en de meldketen op een rij.
De drie controles van het CCB
De waarschuwing eindigt met drie vragen, en uw tenantlogs beantwoorden ze in ongeveer een uur[1]:
- Stond aanmelden via sms aan in uw tenant?
- Laten uw logs geslaagde aanmeldingen via sms zien?
- Zag u wijzigingen van telefoonnummer of methode, of vervolgactiviteit zoals mailboxregels of app-toestemmingen?
Drie keer "nee" is goed nieuws dat u gemeten hebt, geen onderbuikgevoel. Dat is het hele verschil, en dat liet ook het CSBN 2026 van het NCSC zien: de kloof groeit tussen organisaties die hun logs lezen en organisaties die op een symptoom wachten.
Deze week doen
- Open het Microsoft Entra-beheercentrum en controleer of aanmelden via sms aanstaat, al is het voor één gebruiker.
- Zet de accounts met verhoogde rechten op een rij — globaal beheerder, finance, directie — en haal sms en spraak daar weg.
- Haal 30 dagen aanmeldlogs op: geslaagde sms-aanmeldingen, nummerwijzigingen, methodewijzigingen.
- Kijk naar het vervolg: aangemaakte mailboxregels, toegekende app-toestemmingen, doorverwijzingen naar een archiefmap.
- Laat directie en boekhouding dit kwartaal een passkey registreren (Windows Hello, Authenticator, FIDO2-sleutel) — niet in januari.
- Zet 1 februari 2027 in de agenda voor gebruikers en 1 juli 2027 voor globale beheerders.
- Is een account geopend: melden bij het CCB, en de AVG-klok van 72 uur starten als er persoonsgegevens bij zijn.
Bij CyberNovaLabs.io
Wij begeleiden deze overstap bij mkb-bedrijven in de vier landen: een inventaris van de authenticatiemethoden die nog actief zijn, sms eraf bij de accounts die betalen en ondertekenen, passkeys registreren samen met de teams, en een logcontrole die de drie vragen van het CCB met een feit beantwoordt in plaats van met een indruk. Onze andere ijkpunten staan op de pagina cyberbeveiliging. Wilt u binnen een uur weten of uw tenant het betreft, vraag dan een gesprek aan: werk op aanvraag geprijsd, zonder looptijdverplichting.
Bronnen
- CCB — Avertissement : des pirates exploitent la vérification par SMS (10/11/2026)
- Microsoft Learn — Passkeys by default and retirement of Microsoft-provided SMS and voice authentication
- CCB — Warning: attackers are abusing SMS sign-in (10/11/2026)
Gekwalificeerde afspraken, zonder looptijd.
Criteria vooraf op papier, betalen per afspraak of per maand, stoppen met een simpele e-mail.
Lees ook
NGINX: vijf kritieke lekken met spoed gepatcht (18-11-2026)
Vijf kritieke kwetsbaarheden in NGINX, de software achter ruim 225 miljoen websites, zijn op 18 november 2026 verholpen. Vier instanties waarschuwden dezelfde dag. Uw site kan kwetsbaar zijn zonder dat er iets mis is met de site zelf.
Lees het artikel →20 november 2026 · 8 min lezenNIS2 Luxemburg: vallen makelaars en syndici eronder?
Vastgoed staat noch in bijlage I, noch in bijlage II van de Luxemburgse wet van 5 mei 2026. Maar uw toezichthouder bestaat al: de AED, op witwassen. Stand op 20 november 2026.
Lees het artikel →13 november 2026 · 7 min lezenDatabeveiliging: CNIL deelt tien boetes uit (09-11-2026)
Tien boetes, geen spraakmakend datalek en geen enkele naam openbaar: de Franse toezichthouder beboette organisaties puur op basis van controles. De zes tekortkomingen — geen MFA, leveranciers permanent op het netwerk, verouderde servers — beschrijven de ICT van veel mkb-bedrijven. Wat dat per land betekent.
Lees het artikel →12 november 2026 · 8 min lezenNIS2 Belgie: vallen advocatenkantoren onder de wet?
Juridische dienstverlening staat niet in bijlage I en evenmin in bijlage II van de wet van 26 april 2024. Een Belgisch advocatenkantoor is dus geen NIS2-entiteit, ongeacht zijn omvang. Wat blijft: beroepsgeheim, AVG en de veiligheidsvragenlijst van uw NIS2-clienten.
Lees het artikel →10 november 2026 · 7 min lezenWordPress-lek misbruikt tijdens de update zelf (04-11-2026)
WordPress 7.1.4 dicht sinds 28 oktober een lek waarmee code op afstand kan worden uitgevoerd tijdens een update van de kern. CISA noemde het op 3 november misbruikt, het NCSC waarschuwde op 4 november. Alleen updaten is voor het mkb niet genoeg.
Lees het artikel →10 november 2026 · 7 min lezenAI-e-mailassistent: toestemming, bewijs, vertrouwelijkheid
Een assistent die uw mail leest en schrijft, komt overal: klantcontracten, personeelsdossiers, offertes van concurrenten. Drie dingen zet u op papier voordat hij live gaat - de goedkeuringsregel, het logboek en de grens van de vertrouwelijkheid. Hieronder de eisenlijst, met het artikel of de toezichthouder erachter.
Lees het artikel →